🔺فعالیت‌های مداوم و انفجارهای پیاپی معدن و کارخانه سیمان گیلان سبز در منطقه دیلمان، نه تنها لرزه به جان گورستان‌های عصرآهن و پناهگاه‌های صخره ای چندهزار ساله انداخته است که باعث آسیب به بستر طبیعی و خدشه به لایه های فرهنگی باستان شناسی و همچنین آسیب به چشم انداز فرهنگی این کوه ها و تپه ها در منطقه دیلمان به‌ویژه در روستای عاشورآباد شده است. براساس گزارش‌های محلی، درحال‌حاضر جای محوطه‌های تاریخی شناسایی نشده در این منطقه را تردد مداوم چرخ‌های ماشین‌آلات سنگین معادن و گودال‌های عمیق حفاران غیرمجاز گرفته است .

✍ به‌گزارش ایلنا، حدود دو دهه از فعالیت معدن و کارخانه سیمان گیلان سبز منطقه دیلمان می‌گذرد. طبق گفته شاهدان محلی و کنشگران میراث‌فرهنگی و زیست‌محیطی و همچنین گزارش‌های مدیر کل میراث‌فرهنگی وقت گیلان، فعالیت این کارخانه بدون پایش و نظارت محیط‌‌زیست و خارج از تعهدات‌اش بوده است. برداشت‌های مداوم و غیراصولی توسط معدن و کارخانه سیمان باعث شده، محوطه‌های تاریخی ارزشمند این منطقه که عمدتا مربوط به گورستان‌های عصر آهن تا دوره اسلامی می‌شود با تخریب جدی مواجه شوند.

⬅️ یکی از اهالی محل که نامه‌نگاری‌های بسیاری نیز با منابع‌طبیعی و میراث‌فرهنگی تهران کرده است به ایلنا می‌گوید: کارخانه سیمان گیلان سبز که دو دهه است بدون هیچ پایش محیط زیستی و آمایش اصولی سرزمینی در روستای گولک منطقه دیلمان ساخته شده و در حال فعالیت است نه تنها روستاهای اطراف کارخانه و معدن بلکه به صورت کلی منطقه دیلمان را از بسیاری جهات به شدت مورد آسیب قرار داده است.

⬅️ این شاهد محلی با بیان اینکه محل استقرار معدن این کارخانه در روستای عاشورآباد قرار دارد ادامه می‌دهد: معدن در بالادست روستای عاشورآباد واقع شده و کارخانه سیمان در روستای پایین دست به نام گولک احداث شده است و متاسفانه معدن به صورت بی رویه و بدون هیچ اصولی به‌طور مداوم و پیاپی در حال برداشت است.

⬅️ او می‌گوید:کوه هایی که هزاران بلکه میلیون ها سال از عمرشان ‌می‌گذرد با انفجارهای عظیم تکه تکه شده و برای سود بیشتر بار کامیون ها شده و به کارخانه برده می‌شوند. این درحالی است که منطقه‌ای که معدن در آن فعالیت می‌کند نه‌تنها به‌لحاظ پوشش گیاهی دارای گونه های خاص و گاها ممنوع القطع است که از محوطه‌های بسیار غنی میراث فرهنگی و دارای آثار فرهنگی ـ تاریخی است.

⬅️ این منبع آگاه که نامش در خبرگزاری ایلنا محفوظ است ادامه می‌دهد: معدنِ کارخانه سیمان کاملا به کوه سیدسرا چسبیده است که در بالادست این کوه دو نیایش‌گاه، و در دامنه آن غار و پناه‌گاه‌های صخره ای چند هزار ساله قرار گرفته‌‌اند و فعالیت‌های معدن‌کاوی در همجواری کوه سید سرا درحالی بخش‌هایی از این کوه را نیز مورد تعرض قرار داده است که این کوه با شماره ثبت های ۱۰۶۸۱ ( سیدسرا آ) و ۱۰۶۵۵ ( سید سرا ب)در فهرست میراث‌ ملی کشور به ثبت رسیده است.

⬅️ این فعال میراث‌فرهنگی با تاکید بر اینکه در برداشت های بی رویه معدن، گورستان‌هایی متعلق به عصر آهن تا احتمالا دوره اسلامی مورد دستبرد و تخریب قرار گرفته اند. همچنین پناهگاه های صخره ای چند هزار ساله در دامنه کوهی که دارای شماره ثبت ملی است مورد آسیب واقع شده اند.

⬅️ او افزود: در کنار تخریب‌های صورت گرفته در کوه سیدسرا و کوه مجاور آن تپه‌ هایی تاریخی در پایین دست‌کوه با پوشش جنگلی به دور از بررسی‌های کافی باستان‌شناسان، مورد تجاوز ماشین‌آلات سنگین قرار گرفته و زیر چرخ های معدن در حال نابودی است. درحال‌حاضر نیز بخش عمده‌ای از درختان این محوطه تاریخی قطع شده‌اند. همچنین یکی از این تپه ها که دارای آثار تاریخی ـ فرهنگی است محل قرار گیری زاغه مهمات معدن شده است!

⬅️ او افزود: با توجه به بررسی هایی که در دهه ۸۰ در این منطقه صورت گرفته است، قدمت روستای عاشورآباد به اواخر هزاره دوم و اوایل هزاره اول ق. م می رسد که دارای محوطه های گورستانی ـ استقراری، مربوط به این دوره است. همچنین در کاووش های باستان شناسی مربوط به دهه های گذشته در روستای دیارجان که در مجاورت و در فاصله ی بسیار کمی از این روستا و این محوطه ها قرار گرفته است آثار فرهنگی ، تمدن کورا ـ آرس ( عصر برنز) یافت شده است.

⬅️ «مجید کوهی» معاون میراث‌فرهنگی استان گیلان نیز در این رابطه اعلام کرد: بنده هفته گذشته یک بازدید میدانی و مقدماتی از این منطقه داشتم با چنین صحنه‌هایی مواجه نشدم با این حال این هفته طبق دستوری که از وزارتخانه آمده این هفته برای بازدید مجدد و پیمایش منطقه می‌روم تا مطمئن شوم. اما تا جایی که در جریان قرار دارم چنین اتفاقاتی رخ نداده است.

⬅️ معاون میراث‌فرهنگی استان گیلان ادامه داد: به نظر می‌رسد اهالی روستاها برای آنکه زیست‌بوم منطقه به‌هم ریخته است کمی شلوغ می‌کنند. من از کوه سیدسرا بازدید کرده‌ام و می‌توانم بگویم کوه سیدسرا آسیب‌ ندیده است. جایی که دارد برداشت معادن صورت می‌گیرد یک دامنه و دره با قله سیدسرا فاصله دارد و نزدیک به قله سیدسرا نمی‌شوند و ما به‌طور مداوم درحال رصد هستیم.

⬅️ او گفت: مقابل این کوه که گفته می‌شود یک تپه باستانی است آنجا تپه‌ای وجود ندارد آنجا مکانی است که نیروی انتظامی هم ورود پیدا کرده و مواد انفجاری را در آنجا انبار کرده‌اند تا در انفجار معادن مورد استفاده قرار دهند در آن نقطه محوطه تاریخی نداریم. بیشتر ما گورستان و محوطه‌ و سایت‌های روباز داریم و تپه‌های ما بیشتر روی تپه ماهورهایی است که به صورت گل تپه شکل می‌گیرد.

⬅️ به گفته کوهی، معادن بیشتر با دیواره کوه‌ها و صخره‌ها کار دارد و بیشترین تپه‌های ما در دشت‌ها هستند. روستا در پایین دست است و آنجا منکر تپه‌ها و محوطه‌های باستانی نیستم اما معدن و کارخانه و ماشین‌آلات آن با این محوطه‌ها کاری ندارند آنها از ریشه کوه به سمت صخره در ارتفاعات را برداشت می‌کنند و هیچ کاری با دشت ندارند و فعالیت‌های معدن بیشتر در راس قله و در حاشیه دامنه کوه شروع می‌شود.

⬅️ او گفت: با این حال هفته آینده با یگان حفاظت میراث‌فرهنگی گیلان قرار است از منطقه بازدید شود ضمن اینکه در این رابطه وزارتخانه نیز نامه زده و باید پیگیری شود.

⬅️ کوهی تاکید کرد: بعد از بازدیدهای میدانی قطعا نتایج بازدیدها را هفته آینده اعلام خواهیم کرد