قلعه خندان گرگان، ساماندهی می شود
یک باستانشناس گفت: «قلعه خندان گرگان يكي از قلعه هاي نظامي دوران ساساني و اسلامي به منظور انجام کاوش های باستان شناسی گسترده در آینده ،ایجاد سایت موزه باستان شناسی ، فراهم كردن بستر مناسب برای بازدید گردشگران داخلی- خارجی و... ساماندهي مي شود.»
به گزارش روابط عمومي پژوهشگاه ميراث فرهنگي و گردشگري، محمد ارشادی سرپرست هیات گمانه زنی تپه قلعه خندان گرگان با اعلام اين خبر گفت: «قلعه خندان، بر اساس منابع تاریخی و یافته های فرهنگی- تاریخی یکی از قلعه های نظامی بجامانده از دوران ساسانی تا سده های میانی اسلامی است که بر روی یکی از برجستگی های مرتفع دامنه سلسله جبال البرز شرقی و در حاشیه غربی رودخانه معروف به تول چشمه در ایالت گرگان قرار گرفته است.»
او افزود: «در حال حاضر با گسترش و توسعه شهر فعلی گرگان این قلعه در محدوده شهری و در گوشه شمال غربی واقع شده است.»
اين دانشجوي دكتري باستانشناسي اظهار کرد: «خوشبختانه به لحاظ قرارگیری قلعه خندان در بالای برجستگی منفرد از گزند فعالیت های شهری در امان بوده اما تاسیسات احتمالی پیرامون قلعه دستخوش تغییرات شده است.»
او تصريح كرد: «متاسفانه بر اثر عوامل طبیعی و انسانی از گذشته های دور تاکنون، بخش اعظم ساختار معماری قلعه خندان از بین رفته است.»
به گفته ارشادي بر اساس طرح ژان ژاک دمورگان فرانسوی، که در حدود 150 سال پیش از این قلعه بازدید کرد، قلعه خندان با نقشه بیضی شکل و با جهت شمالی- جنوبی احداث شده و دارای 12 برج دیدبانی در اطراف بوده است.
او افزود: «همچنین در سفرنامه رابینو و مجموعه کتاب آستارا تا آستارآباد، شادروان منوچهر ستوده به قلعه خندان پرداخته شده و چندین مقاله در ارتباط با قلعه خندان در مجلات داخلی به چاپ رسیده است.»
سرپرست هيات گمانه زني گفت: «اولین گمانه زنی باستان شناسی بر روی قلعه خندان در سال 1388 خورشیدی توسط شادروان قربانعلی عباسی، کارشناس ارشد باستان شناسی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان گلستان صورت گرفت که گزارش توصیفی آن به چاپ رسیده است.»
به گفته او،در راستای حفاظت و جلوگیری از گسترش زیرساخت های شهری ،تخریب بقایای بجامانده از قلعه خندان گرگان ،ساماندهی تاسیسات شهری پیرامون این قلعه ،بررسی شرایط لازم برای انجام کاوش های باستان شناسی گسترده در آینده ،ایجاد سایت موزه باستان شناسی وفراهم كردن بستر مناسب برای بازدید شهروندان و علاقمندان به مواریث فرهنگی- تاریخی و گردشگران داخلی- خارجی با مجوزپژوهشگاه میراث فرهنگی وگردشگری، دومین فصل گمانه زنی به منظور ساماندهی محوطه قلعه خندان در دستورکار قرار گرفت.
ارشادي، جمع آوری اسناد و مدارک مکتوب تاریخی، بررسی میدانی و جمع آوری سطحی مواد فرهنگی، تهیه نقشه توپوگرافی با دوربین توتال استیشن، عکس برداری هوایی با کواد کوپتر، تهیه ابزار فنی و تجهیز کارگاه و هماهنگی با دانشگاه اصفهان برای بررسی های ژئوفیزیکی با استفاده از نرم افزارهای سنجش از راه دور براي شناسایی دقیق ساختارهای معماری مدفون و تدوین استراتژی گمانه زنی باستان شناسی به منظور دستیابی به بیشترین اطلاعات با کمترین تخریب بقایای مدفون در قلعه خندان را از اقدامات اساسی صورت تاکنون اعلام كرد.
سرپرست هيات گمانه زني ابراز اميدواري كرد، در ادامه پروژه به نتایج ارزشمندی در ارتباط با معماری قلعه خندان و تاسیسات وابسته دست یافته و اطلاع رسانی کنیم.
قلعه خندان به شماره ۱۷۰۱ در تاریخ ۲۰ بهمن ۱۳۶۴ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است و در سال 1378 نقشه عرصه و حریم آن تهیه و در کمیته حرایم مصوب ،ابلاغ و همچنان لازم الاجراست.
این انجمن در سال ۱۳۸۴ تحت عنوان دوستداران تاریخ و میراث فرهنگی کرج توسط جمعی از اساتید برجسته دانشگاه تاسیس شده و یک نهاد غیر دولتی با مجوز رسمی به شماره ۸۴۲/ ۳۱- ۷۳۹۹ از سازمان میراث فرهنگی ، گردشگری و صنایع دستی جمهوری اسلامی ایران و شماره ثبت ۸۲۸ از سازمان ثبت اسناد و املاک کشور می باشد . رویکرد این مرکز آموزشی ، پژوهشی ، اجرائی و مشاوره ای بوده و در چهارچوب قوانین کشور حرکت می نماید .هزینه های آن از راه آموزش علوم قرآنی ، هنرهای سنتی ، ارائه مشاوره به شخصیتهای حقوقی و حقیقی ، انجام پژوهشهای مرتبط با اساسنامه انجمن و همچنین برگزاری تورهای خاص و ابداعی تامین می گردد . مدیریت وبلاگ و متعاقبا اعضاء امناء و مدیریت عالی انجمن دست تمامی فعالان مرتبط با تحرکات انجمن را به گرمی می فشارد و رسما اعلام می دارد این مرکز بلاشک محلی برای تبادل اندیشه های سازنده ، ارائه پیشنهادات کاربردی و بررسی راهکارهای عملی توسعه پایدار شهری و جوامع محلی می باشد . در این مرکز مباحث بی پایه و رفتارهای غیر اخلاقی جایگاهی نداشته و در ذهن مدیران آن هدفی جزء ارتقاء شخصیتی فرزندان برومند ایران سرفراز اسلامی نیست . لازم به ذکر می باشد عنوان رسمی و اداری انجمن در نهمین مجمع عمومی خود به انجمن تاریخ و میراث ایرانیان تغییر یافته و موضوعات جدیدی نیز به رویکردهای فعالیت آن اضافه شده است .