رساندن پیام صلح و دوستی ملت عزیزمان به جهانیان، دیپلماسی فرهنگی دولت تدبیر و امید است
به گزارش خبرنگار میراث آریا، علیاصغر مونسان، در این مراسم گفت: «میراث مشترک بشری نشان از پیوندهای عمیق و کهنسالی دارد که طی هزاران سال بین جوامع انسانی شکل گرفته و تأکید بر این پیوندهای ریشهدار در جهان کنونی موجب نزدیکی ملتها و گسترش صلح و دوستی میشود. در این میان دو کشور ایران و ارمنستان بنا بر شواهد باستانی طی 5هزار سال گذشته ارتباطات فرهنگی قویای داشتهاند که تأثیر آن بر فرهنگهای عصر مفرغ و آهن دو کشور مشهود است.»
او ادامه داد: «شباهت و تداوم در گنجینههای دو سرزمین همسایه، جایگاه و نگرش نیاکانی را مینمایاند که متناسب با شرایط و توان خود اصول احترام به ریشهها و میراث مشترک و مفاهیم عمیق فرهنگی را رعایت کرده و برای پاسداشت و انتقال هنر و اندیشه خردمندانه خود کوشیدهاند.»
مونسان تصریح کرد: «اکنون، سپردن این میراث مشترک بهدست کسانی که براساس شناخت محتوا و تعهد به مدارک مستند بهجایمانده، تلاش میکنند رازهای این هنر چندهزارساله را دریابند، به ثمر نشسته و همکاری مشترک موزه ملی ایران و موزه تاریخ ارمنستان فصلی از گفتوگو، همگرایی و اتحاد پیش روی ما گشوده است.»
او گفت: «نمایشگاه "ارمنستان و ایران، خاطره یک سرزمین" همچنان که از عنوان آن برمیآید، بهگونهای متعهدانه روایتگر بخشی از تاریخ یک سرزمین و تأکید دوباره بر بازگویی آن برای نسل امروز و فردای هر دو کشور است تا چندهزار سال پیشینه مشترک تاریخی و علائق فرهنگی اقوام کهن را بازشناسد.»
رئیس سازمان میراثفرهنگی افزود: «این نمایشگاه را پس از نمایشگاه تندیسهای پنهلوپ میتوان دومین تجربه نمایشگاه آثار خارجی در ایران، پس از روی کار آمدن دولت محترم تدبیر و امید دانست، لیکن نخستین نمایشگاه با این وسعت و حجم آثار محسوب میشود که وارد کشورمان شده و در موزه ملی ایران بهنمایش درمیآید.»
او تأکید کرد: «103 اثری که از موزه تاریخ ارمنستان امروز در موزه ملی ایران به نمایش درآمده است، بیانگر تاریخ مشترک دو ملت از یک سرزمین با تمدنی چندهزارساله است. نمایشگاهی که از هزاره چهارم پیش از میلاد تا سده یکم پیش از میلاد را در بر میگیرد، لیکن بیشترین تمرکز آن بر آثار اورارتویی در هزاره اول پیشازمیلاد است که فصل مشترک تاریخ ایران و ارمنستان محسوب میشود.»
مونسان گفت: «در مسیر تحقق اهداف عالیه دولت تدبیر و امید که همانا دیپلماسی فرهنگی با دنیا و رساندن پیام صلح و دوستی ملت عزیزمان به جهانیان است، در سفر رئیس محترم جمهوری به کشور دوست و همسایه، ارمنستان، و طبق امضای تفاهمنامه مشترک بین سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری و وزیر محترم کشور ارمنستان، شرایط برگزاری این نمایشگاه مشترک پربار و ارزشمند فراهم شد.»
او در پایان افزود: «برگزاری این نمایشگاه را به بانیان آن، که سهم ارزنده خود را در ثبت این خاطره ادا کردهاند، تبریک میگویم و امیدوارم این حرکت ارزشمند فرهنگی منجر به تعمیق روابط فرهنگی، سیاسی و اجتماعی دو کشور و همگرایی بیشتر دو ملت بزرگ ایران و ارمنستان شود.»
فرهنگ راه کوتاه و شفاف برای رسیدن به اهداف است
آرمن امیریان وزیر فرهنگ ارمنستان نیز در مراسم گشایش نمایشگاه «ارمنستان، ایران خاطره یک سرزمین» که در موزه ملی ایران برگزار شد، گفت: «در ماههای گذشته و در سفر مقامات دو کشور تفاهمنامههایی بهامضا رسید که حاصل این تفاهمنامهها برگزاری این نمایشگاه مشترک است.»
او افزود: «این نمایشگاه یادآور برقراری ارتباط گذشته ماست که باید روابط آینده را نیز بر اساس آن برنامهریزی کنیم.»
او ادامه داد: «با کمال مسرت باید اعلام کنم ملاقاتی با وزیر فرهنگ و معاون رئیسجمهوری و رئیس سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری داشتم و در این دیدارها بیش از 20 مورد از مسائل مرتبط با فرهنگ دو کشور را مورد بررسی قرار دادیم.»
وزیر فرهنگ ارمنستان افزود: «اطمینان کامل دارم همانگونه که این نمایشگاه اجرایی شده است، موضوعاتی که امروز درباره آن بهتوافق رسیدیم نیز بهزودی محقق خواهد شد.»
او خاطرنشان کرد: «من با آرامش کامل و با اطمینان خاطر ایران را ترک میکنم و مطمئن هستم که این مسائل بهخوبی اجرایی خواهد شد.»
او در پایان صحبتهای خود از فعالان و دستاندرکاران برگزاری این نمایشگاه و نیز از همکاری مسئولان دو کشور برای برگزاری این نمایشگاه تشکر کرد.
موزهها اعضای تأثیرپذیر و تاثیرگذار بر جامعه
محمدحسن طالبیان معاون میراثفرهنگی سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری نیز در این مراسم با بیان اینکه موزهها دیگر امروز نهادهایی جدا از پیکره اجتماعی نیستند گفت: «موزهها اعضای تأثیرپذیر و تأثیرگذار جامعه هستند و در رویدادها و مناسبتهای اجتماعی سهم بسزایی دارند.»
او با اشاره به برگزاری نمایشگاه آثار تاریخی ارمنستان در ایران یادآور شد: «در فضای پرتشنج منطقه ما، موزه ملی ایران و ارمنستان با تأکید بر ریشههای فرهنگی تاریخی تلاش کردهاند بر اساس علایق مشترک، با هم بودن و دوستیهای چندهزارساله را با هم مرور کنند.»
او ادامه داد: «یکی از وظایف موزههای ملی این است که بسترهای لازم را برای ملاقات فرهنگها مهیا کند. این ملاقاتها باعث شناخت میشود و مردم از چیزی که شناخت داشته باشند هراس نخواهند داشت و نداشتن هراس باعث همگرایی میشود و همگرایی زمینه صلح و دوستی را فراهم میکند. وظیفهای که بهنظر میرسد هر دو موزه با برپایی این نمایشگاه به خوبی از عهده آن بر آمدند.»
طالبیان ادامه داد: «اشتراکات فرهنگی ایران و ارمنستان به اوایل دوره شهرنشینی بازمیگردد و اوج آن به دوره عصر آهن و دوره اوراتورها بوده است. بعد از آن نیز در متون دوره هخامنشی آن محدوده جغرافیایی که در فرهنگ بینالنهرینیها به اوراتور شناخته میشود را بهنام ارمنستان میشناسیم.»
او اضافه کرد: «دوره اشکانی نیز در کشاکش قدرت دو امپراتوری ایران و روم مسئله ارمنستان برای هر دو طرف بسیار مهم بود و هر دو تلاش میکردند نفوذ خود را در ارمنستان حفظ کنند و سلسله آرشاکوئیهای اشکانیتبار شکل گرفت و سه سده تداوم یافت نهایتا در ارمنستان در دوره ساسانیان بین امپراتوری روم و امپراتوری ساسانی تقسیم شد و بخش شرقی ارمنستان به ایران ساسانی پیوست.»
او اضافه کرد: «در دوره اسلامی نیز مسجد کبود ایروان که حسینعلی خان ایروانی در سال 1179 هجری قمری بنا کرده و هم از نظر نقشه و هم از نظر نما مشابهت بسیار با مسجد کبود تبریز دارد، گواه ارزشمندی بر تداوم ارتباط فرهنگی بین ایران و ارمنستان است. همچنان که در ایران نیز فهرست بلندبالایی از کلیسای ارامنه که شاخصترین آنها قرهکلیسا است و در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است گواه تفاهمات فرهنگی و ارتباطات دیرینه و ادامه دار بین این دو سرزمین است.»
معاون میراثفرهنگی، سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری خاطرنشان کرد: «در این نمایشگاه با تمرکز بر آثار اوراتویی با نمایش بیش از 300 اثر از مجموعه های دو موزه ملی ایران و ارمنستان تلاش شده پیوندهای سرزمینی ایرانیان و ارمنیان در آیینه تاریخ در بیش از 5هزار سال به نمایش درآید.»
کاری که کارستان است
آرتاشس تومانیان، سفیر ارمنستان در ایران نیز برگزاری این نمایشگاه را در نتیجه تلاش مسئولان دو دولت عنوان کرد و از همه دستاندرکاران و مسئولان برای برگزاری این نمایشگاه تشکر کرد.
او با بیان اینکه این نمایشگاه نشان میدهد که ایران و ارمنستان یک رابطه تاریخی عمیق دارند گفت: «رئیس موزه تاریخ ارمنستان و رئیس موزه ملی ایران با برگزاری این نمایشگاه کاری کردند کارستان و صحبتهایی که امروز انجام دادند نیز تخصصی بود.»
او افزود: «من مورخ و باستانشناس نیستم اما میدانم که این نمایشگاه در مورد دوره اورارتو و پسااورارتو است و در ترجمه لاتین انجیل، واژههای اواراتو و آرارات و ارمنی بهطور یکسان استفاده شده است.»
سفیر ارمنستان در ایران خاطرنشان کرد: «شخصاً از برگزاری این برنامه احساس رضایت دارم و اگرچه اعتقاد دارم که رنگ و بوی سیاسی دادن به فرهنگ کار خوبی نیست؛ اما خوب است که سیاستمداران نیز تا حدودی با فرهنگ آشنا باشند. من باور دارم که تاریخ ایران و ارمنستان عمیقاً به هم وابسته است و هیچ خطری آن را تهدید نمیکند.»
او با اشاره به ضرورت این تفاهمات فرهنگی به نسلهای جدید تصریح کرد: «کاملا تمایل دارم که نسل جدید نیز به این وابستگی فرهنگی و تاریخی توجه کنند.»
گریگور گریگوریان مدیر موزه تاریخ ارمنستان، نیز در این مراسم، هدف از برگزاری نمایشگاه را برقراری دوستی و صلح میان دو کشور ایران و ارمنستان دانست و اظهار کرد: «این اتفاقی نیست که نمایشگاه "ایران و ارمنستان، خاطره یک سرزمین" در ایران و در موزه ملی ایران برگزار میشود. بلکه برای برگزاری آن برنامهریزی شده است.»
او افزود: «موزه تاریخ ارمنستان و موزه ملی ایران بهمثابه موزههای مادر دو کشور هستند و با توجه به رابطه بسیار عمیق فرهنگی بین دو کشور امیدوارم که همکاری میان این موزهها ادامه پیدا کند.»
جبرئیل نوکنده مدیر موزه ملی ایران در افتتاحیه این نمایشگاه گفت: «برای برگزاری این نمایشگاه از دیماه 1395 که در سفر جناب آقای دکتر روحانی، رئیسجمهوری ایران به جمهوری ارمنستان، تفاهمنامه بین موزه ملی ایران و موزه تاریخ ارمنستان بهامضا رسید تا امروز که شاهد گشایش این نمایشگاه هستیم، تلاشهای زیادی توسط همکارانم در دو موزه تاریخ ارمنستان و موزه ملی ایران انجام شد.»
او افزود: «این تلاشها در سایه حمایتهای بیدریغ سفارت ارمنستان در ایران و سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری امروز خوشبختانه بهثمر رسید. نمایشگاه حاضر چشماندازی کلی از بخشی از میراث مشترک دو سرزمین همسایه است و آثار باستانشناسی از هزاره چهارم تا سده اول پیش از میلاد در آن به نمایش درآمده که شامل ۱۰۳ اثر از موزه تاریخ ارمنستان و ۲۰۰ اثر از موزه ملی ایران است.»
نوکنده گفت: «از ویژگیهای برجسته این نمایشگاه نمایش آثار نفیسی است که عمدتا از کاوشهای علمی باستانشناسی بهدست آمدهاند و شماری نیز دارای کتیبه هستند که همگی بهزیبایی روند رشد و بالندگی فرهنگهای کهن ارمنستان و بخشی از ایران را طی بازه زمانی 3هزار ساله و در سه گالری مختلف به نمایش میگذارند.»
او افزود: «از آثار بسیار مهم این نمایشگاه میتوان به جام آیینی منقوش کاراشام از عصر مفرغ در گالری نخست، کلاهخود زرین شاه اورارتو، آرگیشتی اول در گالری دوم و پیکرههای شیر در گالری سوم اشاره کرد. بخشی از نمایشگاه به نمایش فیلمهایی درباره تاریخ و فرهنگ ارمنستان و کاوشهای باستانشناسی مرتبط با موضوع نمایشگاه و همچنین یک گالری نیز به مجموعه کلیساهای تاریخی ایران بهعنوان میراث جهانی اختصاص یافته است.»
مدیر موزه ملی ایران افزود: «بسیاری از اشیای این نمایشگاه که نماینده فرهنگ غنی و کهن ارمنستان هستند، پیش از این در نمایشگاههای بینالمللی دیگر از جمله در روسیه بهنمایش درآمدهاند. در کنار این نمایشگاه برنامههای دیگری چون برگزاری چندین نشست تخصصی، تورهای مخصوص کودکان، مدارس و دانشگاهها و همچنین اجرای برنامه شب فرهنگی و انتشار کاتالوگ نمایشگاه را خواهیم داشت.»
او با بیان اینکه موزهها مکانی هستند که چون آینهای هویت و خاطرههای ما را بازگو میکنند، تصریح کرد: «موزهها یادآوری میکنند ما کیستیم، تا با این یادآوری بتوانیم جایگاه و موقعیت امروزی و معاصرمان را دریابیم. موزهها اگر به خود بسنده کنند و در سطح مجموعههای خود یا حتا مرزهای رسمی امروزی بمانند، همواره در معرض خطر تفکیک و تعصب ها خواهند بود. اما موزهها وقتی میخواهند در خدمت جامعه باشند و به نیازهای انسان معاصر توجه کنند، باید با استفاده از یافتههای تاریخیفرهنگی، صلح و همزیستی پایدار را برای جوامع بهوجود آورند.»
او ادامه داد: «این میسر نمیشود مگر از طریق آشنایی بیشتر و یادآوری پیوندهای تاریخی و فرهنگی که ما را به هم نزدیکتر میسازد. از این طریق است که موزهها با کنار هم قرار دادن آثار گوناگون و همنشینی موزهها در قالب نمایشگاههای مشترک پدیدآور پیوندها میشوند. حتی خاطرههای تلخ مشترکی که داشتهایم، آنچنان که در شعار روز جهانی موزه امسال شورای بینالمللی موزهها آمده است یعنی "موزهها و روایتهای تاریخی تنشآمیز: گفتن ناگفتنی در موزهها" میتواند از طریق گفتوگوی موزهها فرصتی برای ایجاد صلح و نزدیکی فرهنگی باشد.»
نوکنده ادامه داد: «همسایگی ایران با تمدنهایی که خاطرههای مشترک بسیاری با او دارند، فرصت مغتنمی را برای برگزاری نمایشگاههای مشترک بیشتری و در نتیجه گسترش صلح و دوستی در منطقهای است که در سالهای اخیر از کجاندیشی و دشمنی آسیب بسیار دیده است. خوشحالیم که در هشتادسالگی تاسیس موزه ایران باستان، میزبان یکی از مهمترین همکاریهای نمایشگاهی بینموزهای در منطقه باشیم و با هم تلاش کنیم تا موزهها پنجره ای برای آشنایی بیشتر همسایگان شوند.»
او افزود: «موزه ملی ایران بنابر یکی از وظایف خود که آشنایی ایرانیان با سایر فرهنگهای کهن جهان است، تلاش دارد برگزاری چنین نمایشگاههایی را در اولویتهای خود قرار دهد و خوشبختانه در سال جاری علاوه بر نمایشگاه حاضر، شاهد برگزاری دو نمایشگاه دیگر از موزه گیونگجو و موزه لوور خواهیم بود. این رویکرد نو فرصتی ارزشمند برای شناساندن فرهنگهای کهن جهان به ایرانیان و همچنین معرفی فرهنگهای ایران کهن به جهانیان است.»
نوکنده گفت: «تردیدی نیست که این نمایشگاه بازگوی کل تاریخ کهن ارمنستان نیست. چراکه پیشینه سکونت انسان در این سرزمین به بیش از یک میلیون سال پیش بازمیگردد و معرفی چنین تاریخ کهنی در ظرفیت یک یا چند نمایشگاه نیست. از دولت و ملت ارمنستان که در سایه اعتماد و همدلی، بخشی از شناسنامه ملی خود را بهرسم امانت در موزه ملی ایران به نمایش گذاشتند، بینهایت سپاسگزارم.»
در این مراسم سفیر ارمنستان در ایران، معاون میراثفرهنگی کشور، تعدادی از نمایندگان مجلس، مدیر موزه ملی ارمنستان و تعدادی از روحانیون ارمنی حضور داشتند.
معاون رئیسجمهوری و رئیس سازمان میراثفرهنگی صنایعدستی و گردشگری و وزیر فرهنگ ارمنستان و سایر مسئولان و مهمانان بعد از افتتاح این نمایشگاه از بخشهای مختلف آن بازدید کردند.
این انجمن در سال ۱۳۸۴ تحت عنوان دوستداران تاریخ و میراث فرهنگی کرج توسط جمعی از اساتید برجسته دانشگاه تاسیس شده و یک نهاد غیر دولتی با مجوز رسمی به شماره ۸۴۲/ ۳۱- ۷۳۹۹ از سازمان میراث فرهنگی ، گردشگری و صنایع دستی جمهوری اسلامی ایران و شماره ثبت ۸۲۸ از سازمان ثبت اسناد و املاک کشور می باشد . رویکرد این مرکز آموزشی ، پژوهشی ، اجرائی و مشاوره ای بوده و در چهارچوب قوانین کشور حرکت می نماید .هزینه های آن از راه آموزش علوم قرآنی ، هنرهای سنتی ، ارائه مشاوره به شخصیتهای حقوقی و حقیقی ، انجام پژوهشهای مرتبط با اساسنامه انجمن و همچنین برگزاری تورهای خاص و ابداعی تامین می گردد . مدیریت وبلاگ و متعاقبا اعضاء امناء و مدیریت عالی انجمن دست تمامی فعالان مرتبط با تحرکات انجمن را به گرمی می فشارد و رسما اعلام می دارد این مرکز بلاشک محلی برای تبادل اندیشه های سازنده ، ارائه پیشنهادات کاربردی و بررسی راهکارهای عملی توسعه پایدار شهری و جوامع محلی می باشد . در این مرکز مباحث بی پایه و رفتارهای غیر اخلاقی جایگاهی نداشته و در ذهن مدیران آن هدفی جزء ارتقاء شخصیتی فرزندان برومند ایران سرفراز اسلامی نیست . لازم به ذکر می باشد عنوان رسمی و اداری انجمن در نهمین مجمع عمومی خود به انجمن تاریخ و میراث ایرانیان تغییر یافته و موضوعات جدیدی نیز به رویکردهای فعالیت آن اضافه شده است .